Hollands Decor: Amsterdam West

Posts tonen met het label Amsterdam West. Alle posts tonen

4 oktober 2026

1955 Ciske - Ein Kind braucht Liebe

Première 20 oktober 1955

Regie Wolfgang Staudte

Productie N.V. Filmtrust, Filmproductie My, “Amsterdam” N.V. & Omega Film Berlin

Locatie Amsterdam

Inhoud Een jonge leraar krijgt een nieuwe leerling in zijn klas. Zijn collega’s waarschuwen hem dat de jongen niet deugt maar hij stelt zich begripvol op; gebaseerd op de boeken ‘Ciske de Rat’ uit 1941 en ‘Ciske groeit op’ uit 1943, de eerste twee delen uit de Ciske-trilogie van Piet Bakker, in Duitsland in 1955 uitgebracht als ‘Ciske, die Ratte’.

Screenshots en foto locaties

Alle locaties zijn ook te zien in Ciske de Rat.

Een rondvaartboot vaart via Oudezijds Kolk naar Oudezijds Voorburgwal in Amsterdam.

Ciske Freimuth (Dick van der Velde) zit op de reling aan het water, vlakbij het huis waar hij met zijn moeder (Berta Drews) en tante (Stine Lerou) woont. Tegenwoordig is dit het terras van café De Regent van Amsterdam aan Oudezijds Voorburgwal 2a. De foto is gemaakt op 20 juli 2021.

Deze locatie is ook te zien in Sense8.

De binnenopnamen, waaronder de school, de woonkamer en de rechtbank, werden gemaakt in de Cinetone Studio's, Duivendrechtsekade 85 in Amsterdam.

Via het kolenhok rent Ciske de school uit. Onbekende locatie.

De vader van Ciske (Alexander Kerst) is zeeman. Hij heeft een ontmoeting met de gezinsvoogd, meneer Alarm (Herbert Weißbach). Javakade in Amsterdam. Deze scène werd gefilmd op 10 juli 1955, het was de eerste buitenopname. Het gebouw van de Stoomvaart-Maatschappij ‘Nederland’ (SMN) dat op de achtergrond te zien is, is in de jaren 90 gesloopt en in 2018 vervangen door Hotel Jakarta.

De kinderen uit de klas van Ciske voetballen op de stoep. Ciske kijkt aan de overkant van de straat toe. Dorus (Günther Zwarg), die in een rolstoel zit, is scheidsrechter totdat een agent (Willy Ruys) de bal afpakt. Transvaalstraat in Amsterdam, de jongens spelen voor nummer 131 en 133. Alle woningen in deze straat zijn vervangen door nieuwbouw.

Ciske loopt de agent achterna. Transvaalstraat 81.

Voor het politiebureau probeert Ciske de bal terug te pakken. Linnaeusstraat 121 in Amsterdam. Oorspronkelijk een kantoorgebouw van de Oostergasfabriek, vanaf 1924 een politiebureau tot de verhuizing in de jaren 90 naar Linnaeusstraat 111. Nu is hier café Porterhouse gevestigd.

Zijn vader is verbaasd dat Ciske zijn huiswerk maakt. Oudeschans in Amsterdam. De huizen op de achtergrond zijn vervangen door nieuwbouw.

Ciske wandelt met zijn vader langs het water. Oude Waal ter hoogte van de Montelbaanstraat.

Meester Bruis (Henrik K. Brusse = Kees Brusse) is op weg naar de moeder van Ciske. Oudezijds Achterburgwal met zicht op de Vredenburgerbrug (Brug 209) naar de Spooksteeg. De toren hoort bij Vredenburgh: in 1890 gebouwd als Oude Vrouwenhuis, nu woon- en werkruimte voor kunstenaars.

Deze locatie is ook te zien in Amsterdamned II.

Ciske rent weg terwijl op straat mensen naar het draaiorgel luisteren. Oudezijds Voorburgwal 8.
Deze locatie is ook te zien in Amsterdamned en Sense8.

Meester Bruis komt op straat Ciske en Dorus tegen. Kattenburgerkade; tussen 1962 en 1968 zijn hier alle woningen gesloopt en vervangen door nieuwbouwflats.

Tante Jans (Heli Finkenzeller), de vriendin van de vader van Ciske, heeft een eigen wasserij. Oude Waal 34 in Amsterdam.

Meester Bruis bezoekt Ciske in de tuchtschool. Observatiehuis voor Jongens, Vosmaerstraat 1 in Amsterdam. Sinds 1974 wordt het gebouw gebruikt voor huisvesting.

Ciske gaat met zijn vader, tante Jans en zijn vrienden Betje (Heidi Ewert), Dorus en Sip (Heinz Hagenstein) naar een voorstelling van het Duitse Circus Althoff. De circustent stond op het Scheldeplein in Amsterdam.

De jongens uit de schoolklas spelen op de gracht. Oudezijds Achterburgwal 2 in Amsterdam.

Henri (Jan Teulings), de man waar de moeder van Ciske een verhouding mee had, is dronken en wordt café Saloon Mexico uitgezet. Hij blijft even staan voor café Brabant. Zeedijk 44 en 46. De cafés zijn nu een restaurant en een muziekwinkel.

Vervolgens loopt Henri de Spooksteeg in.
Deze locatie is ook te zien in Amsterdamned II.

Samen met tante Jans gaat Ciske zijn vader ophalen. Opnieuw Javakade.

Rolverdeling De begintitels vermelden 18 namen, de zes kinderen “u.v.a.” worden apart vermeld. Alleen bij Dick van der Velde wordt de rol genoemd. Bij de kinderen staat de naam Hans-Joachim Bandulet maar het is niet duidelijk welke rol hij speelt. Op Wikimedia staat een foto van regisseur Wolfgang Staudte met Hans-Joachim die volgens het bijschrift Ciske zou spelen. De Nederlandse acteurs in de kleinere rollen worden niet vermeld.

Mit

Tante Jans - Heli Finkenzeller
Lehrer Bruis - Henrik K. Brusse
Frau Freimuth - Berta Drews
Herr Freimuth - Alexander Kerst
Vater De Goey - Günther Lüders
Detektiv Muysken - Hermann Speelmans
Schulleiter Maatsuyker - Walter Janssen
Suus Bruis - Lies Franken
Besserungsanstalt Leiter Reinders - Werner Hessenland
Kinderrichter Van Loon - Cees Laseur
Henri - Jan Teulings
Familienbetreuer Herr Alarm - Herbert Weißbach

den Kindern

Ciske Freimuth - Dick van der Velde
Betje van Gemert - Heidi Ewert
Dorus - Günther Zwarg
[Onbekend] - Hans-Joachim Bandulet
Jantje Verkerk - Hubert Tannebaum
Sip Eisma - Heinz Hagenstein

---

Fraulein Geesthoven - Stine Lerou
Herr Zwart - Joan Remmelts
Frau Tedema - Annie Langenaken
Frau Verkerk - Puck Ulleman
Agent - Willy Ruys
Lehrer Verbeest - Jan Blaaser
Lehrer Meersma - Bernhard Droog
Herr Verkerk - Bert van der Linden
Artisten Zirkus Althoff - Artisten Zirkus Althoff (zichzelf)

Trivia

De opnamen vonden plaats van 6 juni tot en met 23 juli 1955, tegelijk met de Nederlandse versie en deels met dezelfde acteurs.
Van de jonge acteurs was Dick van der Velde afkomstig van kindercircus Elleboog. Als Ciske laat Dick van der Velde in de film zien hoe hij een stoel op zijn hoofd kan laten balanceren. De Duitse Heidi Ewert (echte naam: Heidi Schmidt) wordt in de Nederlandse versie Everts genoemd.
Op de eerste draaidag was Piet Bakker, schrijver van de boeken, aanwezig.
De première op 20 oktober 1955 vond plaats in Duisburg in aanwezigheid van Dick van der Velde, Wolfgang Staudte en Piet Bakker. De film is ook uitgebracht in Oostenrijk, Zwitserland en Italië.
Het draaiorgel De Drie Pruiken dat in de film is te zien bestaat nog altijd en is in bezit van Museum Speelklok in Utrecht.
De boeken uit de Ciske-trilogie zijn vaker verfilmd. De Amerikaanse zender NBC zond op 28 mei 1958 live en in kleur A Boy named Ciske uit in de reeks 'Kraft Television Theatre'. In 1984 werd de film Ciske de Rat uitgebracht met Danny de Munk in de titelrol.

Uitgaven

Voor zover ik heb kunnen nagaan is de film nooit op dvd of blu-ray uitgebracht. De screenshots zijn afkomstig van een video op YouTube.

Van het boek verschenen filmedities en van de film werd een tijdschrift uitgebracht.

Met dank aan Amsterdam Film Locations voor diverse locatie-adressen.

Laatste aanvulling: 17 oktober 2026
Screenshots © N.V. Filmtrust/Omega Film Berlin

3 juni 2026

1973 Turks Fruit

Première 22 februari 1973

Regie Paul Verhoeven

Productie Rob Houwer

Locaties Amsterdam, Valkenburg, Hoofddorp, Holten, Alkmaar, Zaandam, Texel, Haarlem, Rotterdam, Bussum, De Cocksdorp

Inhoud Een jonge beeldhouwer ontmoet de liefde van zijn leven. Ondanks de weerstand van haar moeder trekt ze bij hem in. Ze trouwen maar na een desastreus verlopen etentje met haar familie wil zij niets meer van hem weten; gebaseerd op de gelijknamige roman van Jan Wolkers uit 1969.

Screenshots locaties

Erik Vonk (Rutger Hauer) loopt door Amsterdam op zoek naar een leuk meisje. Hoek Prins Hendrikkade en Damrak vlakbij het Centraal Station.

Erik springt voor het stoplicht bij een jonge vrouw in de auto, zij kan niet anders dan met hem wegrijden. Opnieuw Prins Hendrikkade met op de achtergrond de Basiliek van de Heilige Nicolaas, ook bekend als Sint-Nicolaaskerk, die tijdens de opnamen in de steigers stond. Deze scène werd op 13 juli 1972 gefilmd.

De kerk is ook te zien in Hoge Hakken Echte Liefde, De Vierde Man, The Love Boat, Moord in Extase, Sense8, Designated Survivor en Rokjesnacht.

Als Moniek (Marijke Frijlink) een onaardige opmerking maakt gooit Erik haar naar buiten. Van Beuningenplein 103 in Amsterdam. Deze locatie en de directe omgeving is meerdere keren in de film te zien.

Twee jaar eerder: Erik werkt met een aantal andere beeldhouwers in opdracht van de VVV aan sculpturen van religieuze voorstellingen in de mergelgrotten van Valkenburg, exacte locatie niet bekend. Deze scène is autobiografisch: Jan Wolkers maakte als student in 1950 een beeld van Lazarus dat nog altijd te zien is in de gemeentegrot van Valkenburg (in zijn roman heeft hij het abusievelijk over Maastricht).

De functionaris van de VVV Valkenburg (Bert André) biedt de beeldhouwers een etentje aan in een café-restaurant. Carnavalsvierders klampen Erik aan als hij naar binnen wil gaan. In het restaurant ontdekt Erik een paardenoog in zijn eten. Ook deze gebeurtenis is autobiografisch en beschrijft Jan Wolkers in zijn roman. Onbekende locatie.

Erik lift terug naar Amsterdam, Olga Stapels (Monique van de Ven) neemt hem mee en ze rijden naar een parkeerplaats. Onbekende locatie(s).

Ze stoppen bij een boerderij om een tangetje te vragen als Erik de rits van zijn broek iets te snel heeft dichtgetrokken. Zuleikha-hoeve, IJweg 1168 in Hoofddorp. Na jaren van leegstand en verval is de boerderij op 4 maart 2024 afgebrand.

De auto raakt van de weg, rijdt tegen de vangrail en komt uiteindelijk tegen een boom tot stilstand. Olga is zwaargewond. Snelweg bij Holten die ten tijde van de opnamen nog niet in gebruik was genomen. Deze scène werd op 23 augustus 1972 in aanwezigheid van Jan Wolkers gefilmd.

Erik gaat met de trein naar Alkmaar om Olga te zien. Treinstation Alkmaar.

De ouders van Olga hebben een winkel in elektronische apparatuur. Geen Alkmaar maar warenhuis Wastora, Westzijde 51 in Zaandam. Het pand is op 30 augustus 1993 afgebrand, er staat nu een winkelcentrum. De gebouwen aan de andere kant van de straat, ook te zien in de film, staan er nog wel.

Op de kermis ziet Erik Olga weer terug. Onbekende locatie, van de omgeving is weinig te zien.

Erik en Olga gaan trouwen en rijden op de fiets naar het stadhuis. Eriks vriend Paul Kruithof (Dolf de Vries) is getuige en staat ze op te wachten. Oudezijds Voorburgwal 195.

Het stadhuis was destijds gevestigd in Prinsenhof, Oudezijds Voorburgwal 197. Tot 1988 fungeerde het gebouw als stadhuis, tegenwoordig is hier hotel The Grand gevestigd.

Deze locatie is ook te zien in Wat Zien Ik (ook van Paul Verhoeven en ook met Paul van Gorcum als ambtenaar burgerlijke stand) en Ciske de Rat.

Na afloop fietsen Erik en Olga door de stad, achtereenvolgens over de Dam, de Vijzelgracht en de Albert Cuypstraat.

Erik en Olga gaan naar het strand. Texel, exacte locatie niet bekend.

Dankzij bemiddeling van Paul mag Erik een beeld maken dat voor het Vesalius Ziekenhuis komt te staan. Het interieur van het ziekenhuis, dat aan het einde van de film nogmaals is te zien, is Mariastichting, Kamperlaan 24 in Haarlem. Het ziekenhuis is in 2004 gesloten en in 2006 afgebroken.

Het exterieur van het ziekenhuis is campus Woudestein van de Erasmusuniversiteit, Burgemeester Oudlaan 50 in Rotterdam. Olga poseert alvast voor het beeld. Later in de film wordt het beeld feestelijk onthult door de koningin, deze scène werd op 18 juli 1972 gefilmd. In de slotscène verlaat Erik het ziekenhuis en loopt langs het beeld.

Teleurgesteld over de onthulling worden de voorstudies van het beeld met een kinderwagen naar de Waalseilandbrug (Brug 283) gebracht en in het water gegooid.

De uitvaart van Olga’s vader. Begraafplaats Westgaarde, Ookmeerweg 275A in Amsterdam.

Deze begraafplaats is ook te zien in Vroeger kon je lachen, Havinck, De Jurk en Ocean’s Twelve.

Olga heeft een bijbaantje aan de lopende band in een melkfabriek. Onbekende locatie.

Erik gaat tegen zijn zin in naar een etentje met Olga’s familie. Het exterieur van het restaurant is China Garden, Marnixstraat 382 in Amsterdam. Tegenwoordig is hier budget hotel Marnix gevestigd.

Het interieur van het restaurant werd gefilmd in De Rozenboom, Brinklaan 86 in Bussum. De opnamen vonden plaats in de nacht van 16 en 17 augustus, een maand later werd het hotel-café-restaurant gesloten.

Op een vuilnisbelt zoekt Erik materialen voor zijn kunstwerken. Onbekende locatie.

Erik brengt de gewonde meeuw die hij verzorgd heeft naar het strand. Opnieuw Texel, op de achtergrond is de vuurtoren Eierland bij De Cocksdorp te zien.

Erik steekt het Damrak over en gaat bij de Bijenkorf naar binnen.

In de Bijenkorf komt hij Olga tegen, ze gaan koffiedrinken in het restaurant. Op de achtergrond zijn gebouwen aan het Damrak te zien.

Erik laat de doos met de pruik achter voor de vuilnismannen. Onbekende locatie.

Rolverdeling De aftiteling vermeldt de tien hoofdrolspelers met de naam van het personage. De overige 28 acteurs worden op alfabetische volgorde genoemd zonder de naam van het personage.

Erik Vonk - Rutger Hauer
Olga Stapels - Monique van de Ven
Moeder - Tonny Huurdeman
Vader - Wim van den Brink
Winkelchef - Hans Boskamp
Paul Kruithof - Dolf de Vries
Henny - Manfred de Graaf
Accountant - Dick Scheffer
Tineke Elfers - Marjol Flore
Functionaris ziekenhuis - Bert Dijkstra
Functionaris VVV Valkenburg - Bert André
Beveiliger - Jon Bluming
Bruidegom - Paul Brandenburg
Truus - Suze Broks (als Suzie Broks)
Amerikaanse verloofde Olga - David Conyers
Serveerster Bijenkorf - Truus Dekker
Moniek - Marijke Frijlink
Agenten - Reinier Heidemann, Joost Prinsen
Gerant - Wim Hoddes
Collega’s Erik - Hans Kemna (tevens casting), Jaap van Donselaar
Meisje onder laken - Liëla Koguchi
Vrouw carnavalsfeest - Elsa Lioni
Indonesisch meisje - Aimé Mars
Assistent functionaris - Ad Noyons
Engelsman - George Schutte
Josje - Maartje Seyferth
Geneesheer-directeur - Robert Sobels
Bode stadhuis - John Soer
Zwangere bruid - Jeanneke Stam
Boer - Johan te Slaa
Ambtenaar burgerlijke stand - Paul van Gorcum
Verpleegster - Helen van Meurs
Begrafenisondernemer - Frans Vasen
Pruikenverkoopster - Ine Veen
Opzichter melkfabriek - Jan Wegter
Gonnie - Olga Zuiderhoek
Drumband onthulling beeld - Drumband Sandido

Trivia

De opnamen vonden plaats van 11 juli tot en met 3 september 1972. In totaal waren er 45 draaidagen. Bij het transport naar Berlijn, waar de film werd ontwikkeld, raakten enkele filmrollen beschadigd en moesten er drie extra dagen worden gefilmd.
Monique van de Ven vierde haar 20e verjaardag tijdens de opnamen.
De nasynchronisatie vond in München plaats.
Met meer dan 3,3 miljoen bezoekers is Turks Fruit de best bezochte Nederlandse film ooit.

Bezoekers in de rij voor bioscoop Tuschinski in Amsterdam.
De scène waarin Erik een pruik voor Olga koopt heeft de eindmontage niet gehaald. Ine Veen, die de verkoopster speelde, staat wel op de aftiteling genoemd. In onder andere de Leeuwarder Courant van 13 juli 1972 en de Nieuwe Leidsche Courant van 14 juli 1972 staan foto’s van deze opnamen.
De film werd in diverse Europese landen en in de Verenigde Staten uitgebracht als Turkish Delight en kreeg een Oscarnominatie in de categorie Best Foreign Language Film. De Oscar werd gewonnen door de Franse film La Nuit Americaine.
Ter gelegenheid van het jaar van de film werden in 1995 twee postzegels uitgebracht, één met Joris Ivens en één van Turks Fruit.
Op 6 en 13 november 2019 zond de NTR de tweedelige documentaire 50 jaar Turks Fruit uit, één deel over het boek en één deel over de film. Op dit moment kan het tweeluik niet worden teruggekeken op NPO Start of De Schatkamer.

Uitgaven

De film is in 2005 op dvd uitgebracht, ook verkrijgbaar als onderdeel van de 6 dvd-box met vijf speelfilms van Paul Verhoeven en de 15 dvd-box met films van producent Rob Houwer. Daarnaast zijn er verschillende buitenlandse uitgaven, waaronder een Spaanse blu-ray.