Hollands Decor: maart 2026

Première 22 mei 1992

Regie Roeland Kerbosch

Productie Matthijs van Heijningen

Locaties Amsterdam, IJsselmeer, Stavoren, Molkwerum, Wijckel, Hindeloopen, Warns, Laaxum, Oudemirdum

Inhoud Een choreograaf keert naar 30 jaar terug naar de plaats in Friesland waar hij als 12-jarige jongen tijdens de hongerwinter van 1944 werd ondergebracht. Na de bevrijding leerde hij een Canadese soldaat kennen met wie hij meer dan een vriendschappelijke band zou krijgen; gebaseerd op de gelijknamige autobiografische roman van Rudi van Dantzig.

Screenshots locaties

Midden jaren 80: choreograaf Jeroen Boman (Jeroen Krabbé) repeteert met dansers van het Nationale Ballet maar is niet tevreden. Onbekende locatie.

Jeroen voert een telefoongesprek. Door het raam zijn een deel van de Stopera en de Blauwbrug (Brug 236) te zien, ik vermoed dat het Herengracht 598-600 is.

Om bij de uitvaart te zijn van Hait (Freark Smink), zijn pleegvader tijdens de hongerwinter, neemt Jeroen de veerboot naar Friesland en vaart over het IJsselmeer naar de haven van Stavoren (Fries: Starum).

Tijdens de begrafenis ziet Jeroen zijn jongere zelf (Maarten Smit). Sint Lebuïnuskerk, Tsjerkestrjitte 14 in Molkwerum (Fries: Molkwar). Later in de film is ook het interieur van de kerk te zien.

1944: de moeder van Jeroen (Moniek Kramer) brengt hem op de fiets naar de verzamelplaats waar kinderen uit Amsterdam naar Friesland worden gebracht omdat daar meer te eten is. Uiterwaardenstraat 356 en 350 in Amsterdam.

De vrachtauto vertrekt vanaf Entrepotdok in Amsterdam. De foto is gemaakt op 20 juli 2021.

Deze locatie is ook te zien in Bankier van het Verzet.

De vrachtauto rijdt door Friesland. Onbekende locatie.

Bij een brug wordt de vrachtauto staande gehouden. Onbekende locatie.

Jeroen is ondergebracht op een boerderij bij het gezin Visser. Met Elly (Gineke de Jager), de jongste dochter van het gezin, gaat hij naar school. Dorpshuis Irene, Jeen Hornstraweg 8 in Wijckel (Fries: Wikel).

1945: met Elly, Henk (Wiendelt Hooijer) en Bondien (Iris Misset), de twee andere kinderen uit het gezin, wandelt Jeroen langs het water. Badpaviljoen, Westerdijk 2 in Hindeloopen (Fries: Hylpen). Het paviljoen werd tussen 1913 en 1914 gebouwd.

Met Jan (Derk-Jan Kroon), die ook uit Amsterdam komt, is Jeroen naar een vliegtuigwrak in zee gevaren. Henk haalt hen op. Onbekende locatie.

Jeroen en Henk nemen afscheid van Jan. Skarl in Warns, de weg links gaat naar Skarl 10.

Jeroen en Jan rennen door het dorp als ze onbekende soldaten hebben gezien, niet veel later gevolgd door Canadese soldaten in jeeps: Nederland is bevrijd. Tsjerkestrjitte in Molkwerum.

De soldaten zetten een tentenkamp op in het dorp. De Wymerts in Molkwerum.

’s Avonds wordt er een feest gegeven. Volgens een artikel in de Leeuwarder Courant een schuur in Warns; exacte locatie onbekend.

Jeroen kijkt uit over het IJsselmeer. Haven van Laaxum (Fries: Laaksum). Rudi van Dantzig verbleef tijdens de hongerwinter in dit gehucht. Zijn tijdelijke pleegouders heetten Wabe en Akke Visser, deze namen zijn voor de film overgenomen.

Soldaat Walt Cook (Andrew Kelley) geeft Jeroen een lift. Onbekende locatie(s), omgeving Oudemirdum?

Ze arriveren bij het hotel waar de soldaten verblijven. Landhuis Kippenburg, Kippenburg 5 in Oudemirdum.

Walt maakt een foto van het gastgezin van Jeroen. Opnieuw Laaxum: achter hem is de voormalige visafslag De Hang te zien, sinds 2020 een visrestaurant met dezelfde naam. De huizen achter het gezin Visser zijn nu restaurant Visspecialiteiten Overwijk.

Jeroen wordt door zijn moeder opgehaald. Ze vertrekken uit de haven van Stavoren.

Rolverdeling De aftiteling vermeldt 26 namen met de naam van het personage. Bij de namen van de dansers wordt ook de Nationale Balletacademie vermeld.

Jeroen Boman (jong) - Maarten Smit
Jeroen Boman (oud) - Jeroen Krabbé
Walt Cook - Andrew Kelley
Hait, Wabe P. Visser - Freark Smink
Mem, Akke Visser - Elsje de Wijn
Jan Lucas - Derk-Jan Kroon
Henk Visser - Wiendelt Hooijer
Bondien Visser - Iris Misset
Elly Visser - Gineke de Jager
Gertie - Tatum Dagelet
Renske - Marie-José Kouwenhoven
Laura - Valerie Valentine
Chuck - William Sutton
Buikspreker - Andrew Butling
Winslow - Andrew Cassani
Moeder Jeroen - Moniek Kramer
Begeleidster - Antoinette van Belle
Dominee - Rients Gratama
Schoolmeester - Gees Linnebank
Balletdansers - Steffen van der Kolk, Bonnie Doets, Cathelijne Lubsen, Loes Ruizeveld, Kathelijne van der Zwaan, Yuri Huyg, Marcel Vogelaar, Nationale Balletacademie

Trivia

De opnamen begonnen in Friesland en vonden plaats van 19 augustus tot en met 19 september 1991, gevolgd door vier opnamedagen in Amsterdam.
Rudi van Dantzig was aanvankelijk bij de audities betrokken maar distantieerde zich nog voor de première van de film omdat hij vond dat het scenario te weinig op zijn roman leek.
De destijds 14-jarige Maarten Smit was afkomstig van de Vooropleiding Theater in Groningen, net als Derk-Jan Kroon en Wiendelt Hooijer. Hij is blijven acteren en in 2001 afgestuurd aan de acteursopleiding van Hogeschool voor de Kunsten in Arnhem. Maarten Smit is ook gaan regisseren en heeft een eigen toneelgezelschap, Wabi Sabi Theater. Voor een Verloren Soldaat is tot op heden zijn enige speelfilm.
De Amerikaanse balletdanser Andrew Kelley was destijds verbonden aan het Nationale Ballet. Hij danste onder leiding van Rudi van Dantzig, die hem aan regisseur Roeland Kerbosch voorstelde. Tegenwoordig is Andrew Kelley docent aan het Boston Ballet.
Naar aanleiding van het overlijden van Rudi van Dantzig in 2012 werd Roeland Kerbosch geïnterviewd door de website TheSkyKid.com over de totstandkoming van de film.

Uitgaven

Voor zover ik heb kunnen nagaan is deze film in Nederland alleen op dvd uitgebracht in een verzamelbox met vijf andere films die zich tijdens de Tweede Wereldoorlog afspelen. Er zijn verschillende buitenlandse uitgaven op dvd, waar de film succesvoller was dan in Nederland.